Coaching basisvaardigheden leerpad ZorgPad Professional 17 augustus 2021 113 x bekeken
Anderen helpen door het hen zelf te laten doen

Zorgprofessionals vinden het leuk om anderen te helpen. Daarom hebben ze voor dit vak gekozen. Een valkuil daarbij is dat ze bij hulpvragen en problemen al snel in de modus zitten om die meteen voor de ander op te lossen. Of dat nu een zorgvrager, collega of leerling is. Heel mooi, maar het draagt niet bij aan diens zelfredzaamheid. Herkenbaar? Het leerpad Coaching basisvaardigheden geeft handvatten om situaties te herkennen die eerder om coaching vragen dan om ontzorging. En daar adequaat op in te spelen.

“Het leuke aan coachen is dat je daarmee bereikt dat anderen zelf hun weg weten te vinden. Dat ze het vertrouwen krijgen: ik kan dit wél, ik weet hoe het moet, of ik weet waar ik informatie kan vinden.” Aan het woord is Annemieke van de Westelaken, de auteur van het leerpad. Zij begon haar loopbaan als verzorgende en heeft zelf ruim twintig jaar coachingservaring als praktijkopleider in de ouderenzorg. “Op die manier help je iemand op weg naar zelfstandigheid, en dat is meteen ook het belang van goede coaching.”

Bewustwording

Zorgprofessionals komen regelmatig in situaties waarin mensen een antwoord of een advies vragen. Of voor praktische uitdagingen staan waarbij ze goed ondersteuning kunnen gebruiken. Denk aan cliënten die vergeten hun medicatie in te nemen of bang zijn om te vallen onder de douche, of aan leerlingen die het vak nog moeten leren maar niet goed initiatief durven nemen. Annemieke: “Zeker in de zorg zijn we nog weleens geneigd om dingen over te pakken en mensen lekker te verzorgen, in plaats van hen zelf te laten denken. Soms is dat ook het beste, maar er zijn ook genoeg situaties waarin coachen beter past. Met het leerpad Coaching – basisvaardigheden word je je daar meer van bewust en krijg je inzicht in hoe je het in die situaties ook anders kunt doen.”

Van projecteren naar onderzoeken

Het leerpad gaat in op het belang en effect van coaching en behandelt verschillende bekende en erkende  coachingsmodellen. Denk aan het LSD-model – luisteren, samenvatten, doorvragen – het GROW-T-model dat helpt om gestructureerd en efficiënt met coaching aan de slag te gaan, en het RET-model, een methodiek om belemmerende gedachten om te buigen. “Door die modellen in te zetten, leer je onder meer te vermijden dat je dingen voor een ander gaat invullen. Want dat is óók een valkuil: dat je je eigen gedachten, gevoelens en ervaringen op de ander projecteert. En daarmee aannames doet die misschien helemaal niet juist zijn. Het is dus belangrijk om objectief te onderzoeken: klopt het wat ik voel en zie? Zodat je vanuit de juiste interpretatie van de situatie effectieve ondersteuning kunt bieden die de zelfredzaamheid van een zorgvrager, leerling of collega stimuleert.”

Praktijkvoorbeelden

De theorie in het leerpad is zorgvuldig gekoppeld aan de praktijk. Daarvoor kon Annemieke putten uit haar eigen ervaringen, en maakte ze ook dankbaar gebruik van de inbreng van andere experts in het ontwikkelteam. “Hoe help je bijvoorbeeld een cliënt met zware diabetes om die aandoening in te passen in zijn werksituatie? Hoe motiveer je iemand om meer te gaan bewegen en zich minder te laten beperken door valangst? Andere praktijkvoorbeelden hebben betrekking op het coachen van leerlingen. Wat doe je bijvoorbeeld als een stagiair het gevoel heeft dat ze genegeerd wordt door de werkbegeleider? Dat kom ik zelf weleens tegen. Dan probeer ik eerst – via de RET-methodiek – te achterhalen: waar komt dat gevoel vandaan en wat gebeurt er nou écht? Vaak kan een constructief gesprek met de werkbegeleider dan al veel misverstanden wegnemen. En het is voor mij meteen een signaal om ook zelf met de werkbegeleider in gesprek te gaan: hoe kan ik jou ondersteunen in de uitvoering van jouw werk?”

Meteen feedback

Zo komen in het leerpad allerlei herkenbare situaties aan bod, onder andere in een interactieve video. “Daarin kun je op een aantal momenten kiezen uit verschillende scenario’s: hoe zou jij reageren? Vervolgens krijg je meteen feedback.” Zorgprofessionals kunnen het leerpad in hun eigen tijd volgen, en zelf kiezen welke onderdelen ze doorlopen en in welke volgorde. “De training is nuttig voor iedereen die meer wil weten over hoe je anderen kunt motiveren en zelfredzaamheid kunt bevorderen”, zegt Annemieke. “Je wordt je bewust van situaties waarin die mogelijkheid er is en je eigen rol daarin. En dan is het vooral een kwestie van veel oefenen; ik leer zelf ook nog elke dag bij!”